AUKERAN DANTZA KONPAINIA: GERNIKA
Euskal dantza tradizionala eta dantza garaikidea memoria, emozioa eta egia transmititzeko.
2009an Aukeran Dantza Konpainiak Gernika ikuskizuna estreinatu zuen. Proiektu koreografiko hau euskal eszena berriko pieza esanguratsuenetako bat bihurtu zen. Proposamena zauri kolektibo batetik sortu zen, 1937ko apirilaren 26ko Gernikako bonbardaketatik, hain zuzen ere. Espainiako Gerra Zibileko gertakari krudelenetako bat izan zen, gerra-basakeriaren sinbolo unibertsal bihurtua. Hasiera batean oroitzapenezko ariketa huts bihurtu zitekeena J.A. Vitoriak, Garbi Losadak eta Edu Muruamendiarazek hunkitzeko, kontzientziak astintzeko eta dantza memoria biziaren barnean kokatzeko ikuskizun bihurtu zuten. Hamabost urte baino gehiago igaro direnean ere, obra bere horretan mantentzen da eta sekula baino gaurkotasun handiagoa du.
Antzezlana ikuspegi berezi batekin egituratu da: bonbardaketan hil zirenak gertatutakoa zuzenean kontatzera itzultzen dira, etendako bizitzen zatiak berreraikitzen dituzten ahots kolektiboen abesbatza gisa. Ez da kontakizun historiko lineal bat; bidaia sentsoriala da, oroitzapen argitsutik erabateko iluntasunera doana, bakuntasun zuritik heriotza beltzera. Dramaturgia tentsio horretatik elikatzen da: herri baketsu baten egunerokotasunaren oroitzapena uniforme ilunen, boten eta suntsipena iragartzen duten soinu metalikoen eztanda bortitzak lehertzen du.
Abiapuntu gisa euskal dantza tradizionala erabiltzea erabaki artistiko bikaina izan zen. Edu Muruamendiaraz zuzendari eta koreografoak gipuzkoarrean, bizkaitarrean eta zuberotarrean oinarritutako mugimendu-sorta bat eraiki zuen, baina tradiziotik haratago doana. Koreografiak kutsu garaikideak eta adierazpen- hausturak ditu, baita ballet klasikoaren mugimenduak ere. Modu horretan, sustraiei uko egin gabe, orainarekin hitz egiten duen hizkuntza berri bat sortu da. Fusio hori ez da kapritxo formala: iraganean geldirik geratu nahi ez duen herri baten metafora da, memoria etorkizunerako tresna bihurtu behar duen herriarena.
Sinbolismoz beteta diseinatutako argiztapenarekin lan eszenikoa indartzen da, eta jantzitegia ia historiografikoa den zehaztasunarekin diseinatutako jantziek indartu egiten dute inozentziatik dolurako igarotze hori. Soinu-banda ere garrantzitsua da, ez baita akonpainamendu hutsa, piezaren beste protagonista bat baizik.
Gernika egungo proiektu bihurtzen dute kultur-ondareak eta memoria kolektiboak. Gaur egun, diskurtso negazionistak berpiztu diren eta zauri zaharrak berreraiki diren testuinguruan, obrak interpelatzen jarraitzen du. Gogorarazten digu arteak, edertzeaz gain, mundua ulertzen laguntzen digula. Azken finean, Gernika ez da iraganari buruzko pieza hutsa; alegatu bat da, ez ahazteko eta edertasuna erresistentzia-forma gisa aitortzeko deia. Orain, Gernikako bonbardaketaren 90. urteurrenean, Loraldia Jaialdiak memoria kolektiboko ariketa bat proposatzen du emanaldi honen bidez.
Taldea
Gidoia-eszena zuzendaritza: J.A.Vitoria, Garbi Losada.
Zuzendari laguntzailea: Eli Alberdi.
Musika originala: Aitor Amezaga .
Argiztapen diseinua: Carlos Solano.
Koreografia: Edu Muruamendiaraz / Aukeran.
Kolaboratzailea: Paolo Mohovich.
Dantzariak: Ane Anza, Ane Etxeberria, Unai Iraola, Maier Muruamendiaraz, Nahikari Sanchez, Uxue Sanchez, Danel Serrano, Laida Egaña, Kimetz Cabanillas, Nora Muro.
Jantzien diseinua (herria): Oscar Armendariz.
Soinua: Xanpe.
Argazkiak: David Herranz.
Ekoizpena: Aukeran Dantza Konpainia.
Saioak
Iraupena
80 min.